Gino Paradisi


Vai ai contenuti

Poesie dialettali 11

Poesie

J’arreuàte…

Ué…òme…
che… diàule si ffàtte?
cammine comme a ‘ne pepàtte
nen te recunósce cchiù…
férmete neccóne…reggìrete
uàrdete…’ntorne…
uide quanta ggènte che sòffre…
che chiàgne ca nne’ po’ magnà’…!
Si ffàtte ‘ne pregrèsse…
i t’arràscete ‘e quatrìne…
ma… cerca ‘e recurdàrte…
ca è ggènte …che te sta ucìne…!
Perciò…nen èsse’ presentùse…
i pènza cacche uòta…
ca po’…lasse tutte cose!

A je poète…


Uagliù’…è inùtele
ca facìte je babbacéglie
pecchè nu’ le sapìme
ca state rencreccàte
‘ncìma a ‘ssa neuelétta…
a schempesciàreue dalle resàte!

Ma nu’…che’ tanta umeltà
i che’ recunescènza…
ue dedecàme che’ tutte je còre
‘ste bbèlle seràte ‘e poesìa.

Sor Riccà’…tu che si je capetròppele
che’ Tonine…Antònie i Rocchìne
méntre pazziàte i redìte che’ San Pietre
nne’ ue scurdàte…
‘e chi ue uò’ bbène…
i ue pènza sèmpre…

‘Nzémbra a j’àngele ‘nParaìse…
‘na uòta ògne tante…
mannàtece ‘ne piccule serrìse!

Je tramónte

Je giardine s’è ‘ntrestìte
i ‘ncima aglie fiure spernecciàte
casca ‘n’ acquarèlla frésca
è j’estàte che chiagne già la fìne!

M’attàrde ancóra fra le frunne
mettènne ‘npace l’alma mia
i chiane chiane…appànne j’occhie
pesànte i chìne de stanchézza!

M’abbìe…stanche i ‘nfreddelìte
‘éntre a ‘ne uiàle d’ombra scùra
lassènne arrète… ‘ne céle azzurre
i annànte a mme… le nìre ‘e la notte!

Je chemmannànte

Quanne fu criàte…je corpe umàne
tutte j’òrghene facìnne la domanda
pe’ se fa elègge’…chemmannànte!
Icétte je cereuéglie…
ie so’ chiglie che capìsce…che cunósce tutte
…so’ l’enteleggènza…
perciò…è giuste ch’àglia èsse’ ie …je chemmannànte!
Ie còre rebbattétte…
se nen ce stésse ie …a pompà’ le sangue
sarìene uàie pe’ tutte quante
perciò…pòzze èsse’ ie che mmèrete
‘e fa …je chemmannànte!
Embè icètte je stòmmeche…sònghe ie
che trasfórme le magnà’…in energie
che da uìta a tutte je corpe…quinde…
ie pòzze èsse’…je chemmannànte!
Le còsse rebbattìnne…sime nù’ che reggìme
i facìme mòue tutte…perciò…
petìme èsse’ nù’…je chemmannànte!
Mane a mmane…tutte j’àte òrghene
icìnne le pròprie raggiùne…
pe’ peté’ fa …je chemmannànte!
Ma…quanne teccàtte ‘e parlà’…
a je bbùce… ‘e j’acchìtte…
scoppiànne a rìde’ tutte quante…!
Allora je bbùce…se ‘ndespettétte
i …offése…se mettétte a scioperà’
i nen féce…manche cchiù…’ne strùnze!
Jéntre a poche témpe…tutte je corpe
se chemenzàtte a sentì’…male!
Je cereuéglie…s’annebbiàtte
je còre …chemenzàtte a sdellezzà’
je stòmmeche tenéua…l’attercetùre
le còsse…’nse reggéune all’ampéte
i tutte j’àte òrghene…s’ èrene addebbelìte!
Allóra…prima che merìssere tutte quante
s’accurdànne ca…je chemmannànte
addenéua èsse’…je bbùce ‘e j’acchìtte!

La moràle ‘e ‘sta manfrìna è ca…
nen ce uò’ ‘ne ggènie…
pe’ fa’ je chemmannànte…
ma…abbàsta che ce sta cacchedùne…
ch’è capàce ‘e fa’…je strùnze!

Reflessiùne…

Se guadàgna ‘e cchiù…
a mostràrce comme sìme…
che cercà’ d’apparì’…
chélle che nen sìme!

---------


Je respètte che s’addè’ tené’…
uérze ‘ne ggenetóre…
ce le recurdàme sule…
quanne le pretendìme da je figlie!


----------

Se une accuméla tante sòlde…
è pecchè…j’è leuàte a tanta ggènte
i nne’ j’è àte…mai a neciùne!


----------

La ucchiàia è ‘ne terànne
che nen ce permétte ‘e fa’…
tutte je piacére…’e la geunézza!

----------
La ggènte nen letegarrìa
tante a lónghe…
se le tórte…
le tenésse…sule une!

---------

La grandézza ‘e j’òme…
s’addè’ sèmpre rappertà’…
che’ je mèzze ch’è addepràte
pe’ rescìrla …a treuà’…!

----------

È tante rosse je piacére…
quanne parlàme de nù’ stésse
ca nen ce accurgìme…
‘e nen darne neciùne
a chi ce sta a sentì’…!

----------

Ce chenfessàme …
je defétte cchiù piccule
sule pe’ ce convince
a nascónne’…chiglie rosse…!

------------


Tutte le passiùne…
te fàue chemmétte’ tante sbaglie…
ma…j’amóre…
te fa fà’…je cchiù redìcule…!

----------


La fine ‘e le bbène…
è ‘ne male…
ma la fine ‘e le male…
è ‘ne bbène…!

----------

Tutte le cose ‘nteressànte
o’…le cchiù bbrutte…
téue ‘ne late piacéule…
basta sapérle udé’…!

----------

Je sonne…
è je cchiù bbéglie riàle ‘e la natùra
è ‘n’amìche sencère…
‘ne refùgge secùre…
‘ne cunselatóre capàce…!

----------



Chi uò’ fa’ polìteca
sènza …spercàrse le mane…
è comme se ulésse fa’ …
la dòccia…sènza ‘nfónnese…!

----------

Po’ esìste je mèrete…
sènza destenzióne…
ma…nen esìste la destenzióne
sènza cacche mèrete…!

----------

La mènte de j’òme…se destìngue
quanne cuncepìsce…penzére onèste…!

----------

J’ardóre ‘e le sangue
cagna je gùste ‘e la geuenézza
l’ abbedùtene…
cunsèreua…chiglie ‘e la ucchiàia…!

----------



Sime tante abbeteuàte
a cagnà’ màschera…
‘nnante a j’àute…
che fenìme pe’ mascheràrce
‘nnante…a nnù’ stésse…!

----------

La cosa cchiù sémplece
pe’ farce peglià’ ‘ngìre…
è créderce sèmpre…
cchiù furbe ‘e j’àute…!

----------

Pòche persóne téue je done
‘e farze capì’…che’ pòche paròle
ma tante téue la… presenzióne
‘e parlà’ tante i nen ddìce…niènte!

----------

J’ommene ‘nteleggènte
che uséne …la mènte
so’ chiglie che predùcene
la uéra ceueltà…

----------


J’ostàcule cchiù rosse
p’affratellà’…l’umanetà
so’…la nazzienaletà
i la releggióne…
la releggióne è chiglie péggie1

----------

Nen è la bbellézza…
che dà’…je piacére…
ma è je piacére…
che dà…la bbellézza…!

----------

J’amóre pe’ la gestìzzia...
è… pe’ tutte j’ómmene…
la paura…’e seppertà’ …
la…’ngestìzzia…!

----------

A je uécchie piace…
‘e dà’…bbone cunsìglie
ca nen póte’ cchiù darne
‘e chiglie …cattìue…!

----------

Se ‘n’òme nen corre je rischie
pe’ esprìme’ le pròprie idèe
o’ so’ le idèe…che nen uàlene
o’ è isse che nen uàle niènte…!

----------

N ’òme comùne …
rièsce a udé’ …sule ‘na cosa
j’òme ‘e talènte…
ne rrèsce a udé’…’na decìna
je ggènie…
ne uéde …a megliàra!

----------

Le idèe …so’ sèmpre bbòne…
quanne se trasfórmene …in azziùne!

----------

Le tradezziùne so’ ‘na bbèlla cósa
da tené’ addecùnte i…respettà’
ma nen póte’ èsse’….
‘na fùne che ce t’è….’ncatenàte!

--------

Le criatùre chemènzene
ca uote bbène …a je genetùre
po’ criscéne…i je giùdechene
i po’…spisse se…je scòrdene!

----------

Nen se ‘ncóntra mai…ddù’ uòte
la persóna ideàle…pecchè è rare
‘ncuntràrla…’na uòta sola!

----------

Chi uà ustùte neccóne trasandàte
métte ‘nmóstra cacche piccule defètte
ma…chi uèste tràte i ‘mpellecciàte…
uìzzie i defètte…j’annascónne ‘npétte!

----------

Quanne me strìgne la mane…
sènte …chélle che me uo’ ‘ice…
m’abbàsta… pe’ farme capì’…
ca me stà’…ucìne i so’ felìce!





---------


‘Ne delìtte…è sèmpre …
‘na volgaretà…
ma…’na volgaretà…
è sèmpre…’ne delìtte1

-----------

Je córpe nasce gióuene…
i po’…reuènta uécchie…
chiste è je sènze ‘e la uita…
l’ànema…nasce uècchia…
i reuìnta gióuene…
chiste è je sènze…’e la mòrte!

-----------

Uàle sèmpre la péna…
‘e fa’ ‘na domànda…
ma…nen sèmpre…
uàle la pena’…
‘e dà’…’na respòsta!

--------

Neciùne òme ‘nteleggènte
rechiàgne je piacére ‘e sapé’
ma neciùne òme ‘ngnerànte…
riescerà’ mai a capì’…
je ualóre ‘e ‘ste piacére!

----------

Chélle ch’è triste…
quanne si uécchie…
è ca te sénte ancóra …
sèmpre…giouéne!

----------

Càschene fòglie d’òre…
da’ j’àlbere sfrennàte…
c’abbélene tutte je sògne…
i je desedèrie màie appagàte!

----------

Se chiùde j’occhie….
pure le bianche …
reuènta…nire!

Le stélle

Le stélle…
leccecànte occhie deràte
d’àngele ‘nnameràte
che se reflèttene…
a l’acqua azzùrra de la tèrra.
Le stélle…
meràgge… ‘e la notte
bbecìe… ‘nderàte
‘nmése a ‘ne céle de sògne
‘nfenìte…luce etèrne
che se spérdene…
‘éntre a le scùre immènze
de l’eternetà…!

Piazza nòua i le casétte

‘Na notte chiara…i che’ la luna nòua
me so’ assettàte ‘nmése a piazzanòua
che’ l’aria frésca…me so’ appannecàte
i de colpe …’ne scenàrie s’è appecciàte!

Da je uécchie furne ‘e Tremalatèrra
chìne ‘e farìna …i terzetèlle ‘ntèrra
‘scéua ‘n’addóre… che s’è spariàte
‘e pane frische che m’è…arraddecriàte!

Se chemènzene a sentì’…cante ‘e martellùcce
‘e je scarpàre che’ je banchìtte a j’angulùcce
so’…Giggie Còcche…Rattàppela…i Barbàte
che resòlene ciauàtte i scarpe…sbeciacchiàte!

‘Ne remóre surde ‘e séghe lamentóse
i de piàlle c’allìscene …tàule nedóse
‘mmaniàte che’ nn’arte majestràle
da Petrùcce…’Ncenzaréglie…i Je Utaràle!

Rembómbene sone cupe ‘e martellàte
che fòrggiene fèrra róscie i renfecàte
so’ je ferràre…Cònte…Scipióne i Pesellìtte
che crèiene ‘nferriàte…stòrte i ritte!


L’aria se ‘mprefùma…all’ampreuìsa
de ‘n’addóre che t’acchiàppa i che t’auìsa
ca so’ prónte le crespèlle ‘e Franceschèlla
i le patanèlle…d ’Adelina Tauanèlla!

S’arràpe la bettecùccia ‘e Ciacciarèlla
c’accóncia je bbanche…méglie ‘e Femmenélla
méntre Jattòna…Zecculétta i la Barbèra
scàllene je uàllene….ucìne a la bbracèra!

Tutta la piazza se riénchie ‘e bancarèlle
chiéne ‘e nfrìgne…sciùsce sicche i caccauèlle
che’ Sceuànne…Papattéglie i Santarèlla
che uìnnene… le uìne …i la ciammèlla!

Se ‘ntrauéde…je bbrècche ‘e Facciabbèlla
i je Cenciàre…che tracìna la traienèlla!
Se reuéglia la cettà…ch’èra ammepìta
che’ la sfelàta ‘e persenàggie ‘e chélla uita.

Je ‘Mpùcie…Baunzìtte…i Mbiambó
Paulùcce je surde…Quarózze…i Becchierìne
Padalòcca…je Stagnaréglie…i Mammaróne
Bresculòtte…Pallenèlla…i la ‘Nnezzióne!

Maria Seppòna…je Cochétte…i la Quatràna
Je Cecàte…Pèlle Pèlle…i Cacazzòna
Ndrì Ndrì…’Ncènza Sbròscia…i Cucca ‘e Pèzza
Mascìtte …Caciaróle…i Galeppìne !

Sciósceme ’Ngànna…Ttà Ttà…i Mestacciòna
Je Mòneche…Jattóne…i Manciolétta
Pésa la Cóla…Pazzaréglie…i la Finézza
Tutte ‘ne Bbàffe…l ’Armièra…i Marenàra!

Cercìne…Ttille Ttille…i Gamardèlla
Scucchia Spaccàta…la Unèzzia…i Patacchèlla
Straccióne…Nase Cotte…i Maffellóne
Chiatróne…Feleppùcce…i Don Cassóne!

Pallóne…Pecchìtte…i la Perzóna
Ciòccabianca…Pice Pice…i Telleccùcce
Je Cióppe…Gragnàne…i la Netàra
Caresegnóre…Pepóne…i la Mammàra!

Ròcche Bblòdde…Culìtte…i Cacarèlla
Stronfilònzio…Je Rùscie…i Memmióne
Ceccellòtte…Scioldóne…i Babbióne
Ucióne…Pallétta…i Recchellóne!

Schiélle…La Lécena…i Leffóne
Azzòlle…Zaràcchie…i Bozzichétte
Leggióne…Recciòtte…i Mandelóne
Cacóne…’Ntacchìtte…i Colleóne!

Pagnòtta…Ppó Ppó…i Zeuarèlla
Leccòtte …Le Metande…i Riguinétte
‘Mbambére…le Pinze…i Pegnatóne
Lòffere…Je Lupe…i Je Pióne!

Quant’attùre ch’èue sfelàte a chésta scèna
tutte felìce…spenzieràte…i sènza péna
che me recòrdene…’ne témpe chìne ‘e pace
ca pe’ campà’…bastàua…amóre…pane i càcie!

‘Ne cauàglie i ‘n àsene

‘Ne cauàglie…’mpettìte i rengrefàte
‘icétte a ‘n’àsene…sganìte i scacazzàte.
Tu… m’addè’ respettà’ che’ reurènza
ca so’ ‘n’anemàle ‘e nòbbele descendènza
i nne’ po’ chempète…che’ tutta ‘sta eleganza!
Nne’ fà’ tante je sbreffone…
i…nn’èsse’ ptesentùse…
respennétte j’àsene sganìte…
ca scénza i pregrèsse t’èue misse fòre use
i a ‘n’àte poche nne’ séreue cchiù… ca sì sparìte!
Ma recòrdete….ca d’àsene comme a mme
Je munne….sarà sèmpre chìne!

La caramèlla i la dentiéra

A ‘ne cinema..’n’òme tutte ndaffaràte
stéua a requète ‘ntèrra ‘ngenecchiàte
facènne… tante ‘e chiglie remóre
che desterbàua tutte je spettatóre!
Se gerànne tutte pe’ udé’ chi èra ‘ste cafóne
i ‘na uardia s’abbecenàtte pe’ chiede spiegazzióne!
Scusàte…icette ‘mbarazzàte je segnóre
ma stònghe… a retreuà’ ‘na caramèlla!
embè…te sembra bbéglie ‘e fa’ casìne a ‘sta manéra
pe’ retreuà’…’na céncia ‘e caramèlla!
E’ uére…c’ià raggióne all’addauéra
Icétte…je segnóre… tutte ‘mbarazzàte
ma….alla caramèlla c’è remasta attaccàta
la dentiéra!......

La patènte

Dottó’…pe’ ppiacére...m’addé’ fa’
‘ne pòche ‘e recètte!
Me sereuene…’na quarantìna ‘e bbènde
tre…quàtte… pacche ‘e garze
‘ne pare ‘e litre ‘e… tentùra de jòdie
ddù’ ò’ tre ròtele… ‘e ceròtte
cacche litre …d’acqua ossiggenàta
i…’ne póche ‘e tubbétte ‘e …nguénte!
Hue...ma che uo’ arrapì’ ‘na farmacìa!
Nóne…dotto’…me stònghe a preparà’…
Ca… a mmógliema…c’èue ‘àte la patènte!

Je mmédeche…i la uàcca

Dottó’…ténghe ‘ne grósse probblèma
che’ chiglie uaglióne ‘e figlieme…
S’è misse ‘ncàpe …d’èsse’…’na uàcca!
passa tutta la jernàta …a reutecàrse
‘nmése …a je pràte
i la nòtte …se uà pure a ddermì’…
iéntre a la …stalla!
‘Imme dottó’…c’addénga fa’?
Ma …è própria ‘na cósa sèria!
te conviéne… ‘e recheueràglie
‘ne póche ‘e jórne a je ‘spedàle...
accucì petìme udé…che c’è seccése!
Uà bbóne dottó’…
Ma… mentre… isse stà recheuràte…
nù’…le latte addó’ le teglìme?

Pulsante indietro

Home Page | Pinacoteca | Poesie | Galleria | Recenzioni | Libro degli ospiti | Contatti | Mappa del sito


Torna ai contenuti | Torna al menu